De Universiteit voor het Algemeen Belang startte in het najaar van 2009 een ontwikkelingssamenwerking met het Centraal-Aziatisch land Bhutan. Dit in de Himalaya gelegen koninkrijkje kent na een eeuwenoude en rijke bouwtraditie een verstedelijking van haar valleien, met verschillende problemen, maar ook opportuniteiten als gevolg. Het Ministry of Works and Human Settlement in de Bhutaanse hoofdstad Thimphu gaat deze stedenbouwkundige uitdaging graag aan, maar heeft een tekort aan expertise, architecten en stedenbouwkundigen.

Maarten Desmet is als vrijwilliger en freelance medewerker verbonden aan de UAB. Hij is architect met specialisatie Urban Architectural Design en maakt graag de link tussen grotere stedenbouwkundige opportuniteiten en heel concrete en contextgerichte architectuur. In het najaar van 2009 werkte hij als laatstejaarsstudent architectuur aan St.-Lucas Brussel, met een VLIR-beurs op uitnodiging 2 maanden in Bhutan op het Ministry of Works and Human Settlement voor Meghraj Adhikari, de Chief Town Planner van Bhutan. Zijn opdracht bestond erin om enerzijds te onderzoeken hoe men in Bhutan een stedelijke vallei kan densifiëren en anderzijds een ontwerpvoorstel te doen voor een specifiek bouwblok in het centrum van de hoofdstad Thimphu.

Wat toen startte als een bescheiden ontwerpvoorstel, resulteerde in een ver uitgewerkt concept van een nieuwe manier van bouwen en wonen in Bhutan. Het Ministry of Works and Human Settlement nodigt daarom Maarten Desmet terug uit om verder te werken aan de plannen van de woningencluster in de hoofdstad.
De UAB gaat voor de inhoudelijke en vakkundige uitwerking van dit architectuurproject een samenwerking aan met 1:1 Architecture, het bureau van architect Bart Hollanders in Antwerpen.

Cultuur

Maarten Desmet bestudeerde intensief de Bhutaanse cultuur met haar unieke sociale en spirituele aspecten die zich manifesteren in de rurale nederzettingen en de traditionele architectuur. Tijdens zijn verblijf in Bhutan hield hij een gedocumenteerde weblog bij waarin hij dagelijks schreef over zijn bevindingen over het Bhutan van vroeger en nu. Na zijn terugkeer naar België heeft Maarten Desmet deze ervaringen in presentaties gegoten en aangeboden voor de hogeschool en de UAB. Hij werkte ook aan een eigen publicatie die verder zal aangevuld en geprofessionaliseerd worden. Bij volgende bezoeken zal Maarten Desmet werk blijven maken van de unieke culturele en antropologische aspecten die ook dit land boeiend maken om te leren kennen en uit te wisselen.

Bruto Nationaal Geluk

Bhutan is ook het land dat bekend is om haar Bruto Nationaal Geluk of Gross National Happiness. De UAB wil via het stadsontwikkelingsproject en de band met Bhutan bijdragen aan het BNG in Bhutan en wil daarnaast zelf ambassadeur, onderzoeks- en expertisecentrum worden in Vlaanderen van dit intrigerende en vernieuwende concept, waar in deze maatschappij en tijdsgeest veel behoefte aan is.

Samenwerking

De UAB zal via Maarten Desmet niet enkel bijdragen aan het stedenbouwkundige en architecturale landschap in Bhutan, maar wil aan échte ontwikkelingssamenwerking doen met de nadruk op samenwerking en de baseline van de UAB: Imagining, sharing and acting for a better world. Dit onder andere door het opbouwen van een solide netwerk van mensen en organisaties van België tot Bhutan. Enkele van de verworven contacten zijn: Jean-Marie Deboutte - de Belgische Ambassadeur voor Bhutan in Delhi , Sonam Tobden Rabgye - Bhutaanse Ambassadeur voor Europa in Brussel, Dr. Marc Dujardin - Architect-stedenbouwkundige, antropoloog en de grote Bhutanexpert in België.
De UAB zal door een duurzame relatie op te bouwen en door de interactie en uitwisseling met Bhutan veel leren van dit unieke land en deze kennis graag verder onderzoeken en verspreiden in Vlaanderen.

Kandoe

Tegelijkertijd zal het Ministry of Works and Human Settlement de Kandoe-methodiek aangereikt krijgen door de UAB. Deze expertise en tool voor burgerparticipatie in wijken en steden werd door de UAB in eigen land en aan internationale organisaties aangeboden en wordt op dit ogenblik in verschillende landen toegepast en uitgetest. De resultaten en de impact van deze methodiek in steden met uiteenlopende culturen zullen naast elkaar gelegd worden ter onderzoek en verspreiding, zo dus ook de Kandoe-resultaten uit de hoofdstad van Bhutan, Thimphu.

Duurzame mobiliteit

Samen met enkele Bhutanen bouwt de UAB ook een initiatief uit in Thimphu waarbij de bewoners worden aangemoedigd om de fiets te gebruiken als vervoermiddel ipv de vervuilende wagen. Het project omvat niet alleen een sensibiliseringsaspect, de ontwikkeling van bijzondere op hellingen bedachte fietstoestellen, maar ook de opvang van mogelijke nevenverschijnselen zoals het incalculeren van kleedkamers op de bedrijven, zodat de Bhutaan zich van zijn of haar traditionele kledij kan ontdoen om te fietsen en zich op het werk toch formeel kan kleden zoals de etiquette voorschrijft.

De UAB grijpt dus met beide handen de kans om met het unieke land Bhutan samen te werken. Ze gaat met architect en UAB-ambassadeur Maarten Desmet zowel de uitdaging aan om zich te verdiepen in de eeuwenoude bouwtraditie als een stedenbouwkundig voorstel te doen dat oplossingen biedt voor problemen en kansen van verstedelijking van de valleien in Bhutan. Ook wil de UAB kennis uitwisselen met Bhutan door bijvoorbeeld het aanleren van de Kandoe-methodiek en zelf veel te leren van bijvoorbeeld Bhutan’s Bruto Nationaal Geluk en dat op haar beurt te verspreiden in Vlaanderen en Europa.

De komende maanden werkt de UAB aan:
algemeen

- het uitbreiden en ik kaart brengen van het Bhutannetwerk in België en India en met Bhutan
- de voorbereiding van de terugkeer van Maarten Desmet naar Bhutan
- het werven van fondsen voor het Bhutanproject

stadsontwikkelingsproject

- de architecturale plannen en snedes van het woningencomplex in Thimphu uitwerken
- de samenwerking met architectenbureau aangaan ook wat betreft het gezamenlijke onderzoek naar contextgerelateerd bouwen / stadsontwikkeling
- een projectsite ontwikkelen voor het Bhutanproject met achterliggend platform voor architecten

cultuur

- het voorbereiden, verspreiden en opvolgen van de Kandoe-methodiek
- toetsen van de Kandoe-visie en methodiek aan de indicatoren van het BNG
- het uitbouwen van expertise rond het BNG en vergelijkend onderzoek met andere alternatieven voor het huidige economische en culturele paradigma